معامله الگوریتمی در عمل


معامله الگوریتمی در عمل

توفیق آنلاین: امروز هفتم بهمن ماه، دومین روز حضوری رقابت معاملات الگوریتمی بازار سرمایه با حضور مدیران و فعالان بورسی کشور در ساختمان قدیمی شرکت بورس تهران (تالار حافظ) برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری توفیق آنلاین، یاسر فلاح، مدیرعامل شرکت اطلاع‌ رسانی و خدمات بورس در خصوص اهداف برگزاری این مسابقات در جمع خبرنگاران گفت: معاملات الگوریتمی دروازه ورود هوش مصنوعی به معاملات بازار سرمایه است و با این روش استراتژی‌ های مالی از طریق برنامه‌ های رایانه‌ای و نرم افزار عملیاتی می شود؛ درواقع این نرم افزارها هستند که کار خرید و فروش اوراق بهادار را انجام می‌دهند.

یاسر فلاح اضافه کرد: به زبانی ساده، ثبت سفارش خرید یا فروش اوراق بهادار و سهام که تا کنون توسط عمل مکانیکی توسط افراد انجام می شد اکنون از طریق الگوریتم ها و رایانه با سرعت و دقت بالاتری ثبت می شود؛ به نحوی که در هر ثانیه شاهد ثبت حداقل سه سفارش در سامانه معاملات خواهیم بود.

مدیرعامل شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس ادامه داد: علاوه بر افزایش سرعت و دقت، معاملات الگوریتمی خطی بر پایان پدیده صف‌نشینی است؛ همچنین با توسعه معاملات الگوریتمی در بازار سرمایه میزان تخلفات بازارهای مالی به سمت صفر میل می کند و به این ترتیب بازار، «تحلیل محور» می شود.

رییس کمیته برگزاری دومین رقابت معاملات الگوریتمی ضمن اشاره به اینکه در داد و ستد های الگوریتمی استراتژیست‌های مالی، استراتژی‌های مالی خرید و فروش را می نویسند و سپس رایانه‌ها اقدام به سفارش‌گذاری می‌کنند، گفت: این روش به عنوان ابزار اتوماتیک خلق ثروت در بازار سرمایه، نقش شایعات را کمرنگ می کند و سدی در مقابل اغوای قیمتی است. در معاملات الگوریتمی، دانش مالی و فناوری اطلاعات ترکیب می‌شود و الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی به کمک معامله‌گران می‌آیند تا بتوانند بازدهی بهتری در بازار سرمایه کسب کنند.

یاسر فلاح افزود: به رغم فراهم شدن بسترهای لازم این نوع معاملات در بازار سرمایه کشور ما همچنان با استانداردهای بین المللی فاصله داریم و بر همین اساس سال گذشته اولین رقابت معاملات الگوریتمی برگزار شد و اکنون نیز شاهد برگزاری دومین دوره از رقابت های معاملات الگوریتمی هستیم.

مدیرعامل شرکت اطلاع رسانی و خدمات بورس ادامه داد: از طریق مسابقه معاملات الگوریتمی افراد متخصص که به علوم مالی و علوم رایانه آگاهی دارند شناسایی می شوند تا به خانواده بازار سرمایه بپیوندند.

یاسر فلاح ضمن اشاره به اینکه در این رقابت ۲۷ تیم حضور دارند و این مسابقات در سه بخش معامله در سهام، معامله در اوراق بهادار با درآمد ثابت و «چالش حل مساله» در حال برگزاری است، گفت: سازمان بورس و اوراق بهادار به هر تیم ۳۰ میلیون تومان اعتبار اختصاص داده و تیم های حاضر طی ۶ هفته از طریق الگوریتم‌ها در بازار سرمایه به شکل کاملا واقعی داد و ستد می کنند.

رییس کمیته برگزاری دومین رقابت معاملات الگوریتمی خاطر نشان شد: تیم اول، دوم و سوم در مسابقه معامله سهام به ترتیب ۳۰، ۲۰ و ۱۰ میلیون تومان اعتبارِ خرید سهام از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت می کنند. در حوزه اوراق بهادار با درآمد ثابت این رقم برای تیم ها به ترتیب ۲۰، ۱۵ و ۱۰ میلیون تومان است؛ همچنین در حوزه «چالش حل مساله» که با طراحی هفتگی پرسش انجام می شود، تیم‌های اول، دوم و سوم معامله الگوریتمی در عمل به ترتیب ۱۰، ۷ و ۵ میلیون تومان اعتبار خرید سهام از سوی سازمان بورس دریافت می کنند.

معاملات الگوریتمی بلای جان بورس یا عامل ارتقای نقدشوندگی؟

معاملات الگوریتمی که در همه بازارهای مالی جهان در حال انجام است، در بورس تهران،‌ سهامداران خرد و حقیقی را با چالش‌هایی مواجه کرده است.

معاملات الگوریتمی بورسها در سراسر جهان، از آمریکا و اروپا تا هند و چین و سنگاپور در حال بیرون راندن کامل معاملات سنتی و دستی است. سهامداران و شرکت‌‌هایی که هنوز نتوانسته‌اند با این روش‌ عمل ‌کنند، در حال خارج شدن از بازارهای مالی این کشورها هستند.

رقابت بین شرکت‌‌های سرمایه‌گذاری برای استفاده از این روش‌های مدرن بالا گرفته و معاملات الگوریتمی جزء جدایی ناپذیر بازارهای سرمایه شده‌‌اند.

اما در ایران، معاملات الگوریتمی در بازار سرمایه یکی از معضلاتی است که هرچند وقت یکبار سهامداران را با نگرانی‌های جدی مواجه می‌کند. سهامداران بازار سرمایه معتقدند وجود چنین معاملاتی در بورس، یعنی نوعی تبعیض در انجام معاملات برای عده‌ای خاص و یا شرکت‌های خاص.

تعدادی از کارشناسان می‌گویند این نوع معاملات به دلیل اینکه در دسترس همه افراد و سهامداران مخصوصا سهامداران حقیقی و خرد قرار ندارد،‌ نوعی بی عدالتی است. اما از طرف دیگر، برخی صاحب نظران بازار سرمایه بر ضرورت توسعه معاملات الگوریتمی تاکید دارند و معتقدند این نوع معاملات عامل افزایش سطح کارایی بازار است.

در همین زمینه مجید عشقی، رییس سازمان بورس، معتقد است: الگوریتم‌ ها نقشی در روند معاملات بازار سرمایه ندارند و ادعاها در این مورد خلاف واقع است.

معاملات الگوریتمی چگونه کار می کند؟

در تعریف معاملات الگوریتمی یا معاملات خودکار گفته می‌شود: استفاده از برنامه‌های کامپیوتری برای ورود به سفارش‌های معاملاتی بدون دخالت انسان؛ به عبارت دیگر، این الگوریتم‌‌ها که اَلگو تریدینگ (Algorithmic Trading) هم نامیده می‌شوند، در زبان برنامه نویسی مجموعه‌‌ای از دستورهای مشخص شده در کنار هم برای انجام معاملات استفاده می‌کنند.

این معاملات به افرادی که از آن استفاده می‌کنند، به شدت کمک می‌کند علاوه بر شناسایی روندهای موجود در سهام، برای سهم‌ها نیز یک روند مشخص تشکیل دهند. به عبارت دیگر،

چرا معاملات الگوریتمی ممنوع شد؟

اول مهرماه 1399 و پس از 40 روز که از آغاز ریزش تاریخی بورس می گذشت، مسوولان سازمان بورس به منظور حفظ تعادل عرضه و تقاضا در بازار سرمایه و بازگشت ثبات به بورس، معاملات الگوریتمی برای تمامی سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی به جز بازارگردانان دارای مجوز در همه نمادهای معاملاتی بورس و فرابورس به شکل موقت معلق شد.

برخی کارشناسان می‌گویند معاملات الگوریتمی به دلیل ریزش بازار سهام متوقف شد و البته باید گفت در آن برهه زمانی این بهترین تصمیم برای بازار سرمایه بود. اما در فروردین ماه سال جاری ممنوعیت این معاملات برای همه شرکت ها و کارگزاری‌هایی که مجوز داشتند، برداشته شد.

به نظرمی رسد، سیاست گذاران و ناظر بازار سرمایه، برای رفع هیجان و ترس بازار، این معاملات را متوقف کردند و در بازارهای دنیا نیز معمولا الگوریتم ها تحت نظارت هستند تا خللی در روند بازار ایجاد نکنند.

نظارت سازمان بورس معامله الگوریتمی در عمل بر معاملات الگوریتمی

یکی از موضوعاتی که باید در کنار این معاملات الگوریتمی مورد توجه قرار گیرد، مساله نظارت بر این معاملات است. در صورتی که سازمان بورس بر شرکت هایی که اجازه فعالیت در این زمینه را داشته باشند، نظارت کند، سهامداران نیز می‌توانند امیدوار باشند، شیوه عمل این الگوریتم ها برای آنها ضرر و زیانی ندارد.

در همین زمینه دهقان مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس می گوید: الگوریتم ها می توانند بازار را تحت تاثیر قرار دهند. اما در آینده و با رشد صنعت IT نمی توان از نقش معاملات الگوریتمی در بازارسرمایه چشم پوشی کرد و قطعا معاملات الگوریتمی گسترش خواهد یافت و هرچند الگوریتم مزایای زیادی دارد، در عین حال معایب آن را نیز نباید نادیده گرفت. با این حال به هیچ عنوان موافق توقف معاملات الگوریتمی نیستیم و تلاش های زیادی در زمینه راه اندازی مجدد این نوع از معاملات داشتیم.

نکته قابل توجه این موضوع است که برخی از معاملات الگوریتمی قابل شناسایی و تشخیص نیستند. به زعم برخی کارشناسان، الگوریتم ها جزیی از بازار خواهند بود؛ اما باید ابزارهای نظارتی دقیقی را به کار گیریم تا این معاملات به کلیت بازار سرمایه ضربه نزند. به عبارت دیگر، در واقع نمی توان بدون برخورداری از ابزارهای نظارتی دقیق، بازار را مدیریت کرد. با توسعه بازار و ورود نقدینگی بیشتر، سیستم های نظارتی نیز باید به روز شوند.

کارکرد معاملات الگوریتمی

مدیریت تعداد کدهای زیاد با حجم کم، مدیریت یک کد با حجم بالا مانند شرکتهای بزرگ سرمایه گذاری و صندوق های سرمایه گذاری، استفاده ناشران یا صندوق های بازارگردانی از الگوریتم برای ایجاد نقدشوندگی در بازار و استفاده توسط سهامداران حقیقی مهمترین کارکردهای معاملات الگوریتمی است. همچنین معاملات الگوریتمی می‌تواند به چرخش و مدیریت سبد، سبدگردان ها کمک کند. البته در زمان صعود بازار، متاسفانه سبدگردان ها به دلیل تمایل مردم به سرمایه گذاری مستقیم، استفاده چندانی از الگوریتم ها نکردند.

برخی کارشناسان می‌گویند، راه اندازی معاملات الگوریتمی برای سهامداران خرد باید توسط مسوولین سازمان بورس پیگیری جدی شود، اما شرایط، ضوابط و مقررات خاصی برای راه اندازی آن لازم است. قطعا افزایش حجم معالات، رشد نقدشوندگی و افزایش ارزش معاملات از مهمترین نتایج استفاده از معاملات الگوریتمی خواهد بود.

این الگوریتم‌ها که می ‌توانند بیش از یکی باشند، برای انجام معاملات بررسی‌ های لازم را از جنبه ‌های گوناگونی مانند زمان ‌بندی، قیمت و حجم روی سفارشات و وضعیت بازار انجام داده و تصمیم می ‌گیرند. این امر کمک می‌ کند تا بازار سرمایه به روشی اصولی ‌تر و به دور از دخالت احساسات انسانی پیش رود که یکی از نتایج آن بالارفتن نقدینگی در بازار است.

به نظر می رسد معاملات الگوریتمی می تواند تا حدود زیادی مشکلات فعلی بورس را برطرف کند. اما این موضوع باید در کنار نظارت جدی بر انجام این مدل معاملات باشد تا سهامداران خرد در این زمینه متضرر نشوند.

مخاطبان خبرگزاری فارس در سامانه فارس من پویش‌های متعددی با عنوان «معاملات الگوریتمی یا برای همه یا هیچ شخص»،‌ «برخورد با سوء استفاده از معاملات الگوریتمی»، «معاملات الگوریتمی در بورس ممنوع شود»، «ممنوعیت و برخورد با معاملات الگوریتمی در بورس» و «جلوگیری از معاملات الگوریتمی در بورس» ثبت کرده‌اند که خبرگزاری فارس در حال پیگیری این موضوع است.

آیا تاجران مالی کندتر ، در جهان با الگوریتم های پرسرعت به درستی عمل می کنند؟ بخش اول

آیا تاجران مالی کندتر ، در جهان با الگوریتم های پرسرعت به درستی عمل می کنند؟ بخش اول

این چیزی شبیه صحنه فیلم دنیای ژوراسیک است: شکارچیان چابک و سریع ، شکارهای کندتر را دنبال می کنند و این شکارها به دنبال مزارع امن تری هستند. این چارچوب اکولوژی را می توان به عنوان تشبیهی برای بازارهای آنلاین مالی امروز در نظر گرفت که در آن تاجران فوق سریع برای دست یابی به سود در برابر تاجران با سرعت پایین رقابت می کنند. در واقع ، معامله گران الگوریتمی (که به صورت گوناگون به عنوان حقوق و دستمزد ، ربات ها و AI ها شناخته می شوند) که در بازارهای مالی گسترش می یابد ، ممکن است به عنوان گونه های تهاجمی شناخته شوند که در محیط زیست شریک زندگی خود ، نظم غالب را به پیش برده اند.

مقاله 2013 بیان می کند که دنیای مالی به یک سیستم "تکنولوژیک اجتماعی" تبدیل شده است که در آن بازرگانان انسانی کنار گذاشته می شوند و نمی توانند با ربات هایی که در "محیط زیست جدید ماشین" فراتر از زمان پاسخ انسانی تعامل دارند ، ادامه یابند. در یک دنیای سریع در حال توسعه معامله گران مستقل ، تجربه گذشته ممکن است اطمینان از ایمنی و قابل پیش بینی بودن را فراهم نکند. مشخصه تصادف فلش ، عدم وجود رویداد آشکار است که باعث ایجاد عدم اطمینان می شود که می تواند فروشگاه های اینترنتی را بی ثبات کند. آیا رژیم معامله گران الگوریتمی دنیای مالی را خطرناک تر می کند؟ چگونه نوآوری و قوانین بازار می تواند این زیستگاه را بهتر یا بدتر کند؟ برای سیاست گذاران ، پرسش مطرح شده این است: چگونه می توانیم بازارهای ما را مدیریت کنیم تا از معامله الگوریتمی در عمل تغییرات تکنولوژیکی بنیادی پایدار و کارآمد باقی بمانند؟

مسابقه تسلیحاتی پنهان

چه چیزی باعث می شود که این جهان به ویژه متفاوت و غیر قابل پیش بینی باشد ، سرعت بی سابقه ای است که ربات های تجاری می توانند به اطلاعات پاسخ دهند. لبه های اندکی به دلیل تبادل سفارشات بازی به سود تبدیل می شود. هنگامی که اطلاعات جدید به دست می آید ، اولین بازرگان برای واکنش می تواند از طرف رقبای پایین تر پول بگیرد ، در حالی که هر تاخیر نسبی یا تاخیری حتی یک قطعه از یک میلی ثانیه می تواند بدون معامله و بدون سود باشد.

این به ناچار منجر به یک مسابقه تسلیحاتی می شود که در آن طراحان الگوریتم های تجاری هر یک از روش های موجود برای برش میلی ثانیه یا حتی یک میلیونی ثانیه از زمان پاسخ را استفاده می کنند. اکثر مبادلات و مبادلات تجاری به معامله گران با فرکانس بالا ، ارائه گزینه های دسترسی حق بیمه و ویژگی ها می کنند. سامسونگ سیستم جایگزین IEX که در مایکروسافت لوئیس فلش پسرها معرفی شده است و با سرمایه گذاران سازمانی حمایت می کند و موجب تاخیر 350 میلی ثانیه در ارسال سفارش برای محافظت از ربات های با سرعت بالا می شود. در 17 ژوئن ، کمیسیون اوراق بهادار و اوراق بهادار ( SEC ) درخواست IEX را به عنوان یک تبادل عمومی - نه تنها به عنوان یک پلت فرم معاملاتی خصوصی - پذیرفت - در برابر مخالفت شدید با معامله گران با فرکانس بالا و مبادلات رقابتی ارایه کرده اند.

پایان مبارزه پنهان

اما یک راه دیگر برای خنثی کردن مزایای سرعت کوچک وجود دارد: تغییر زمان در نظر گرفتن زمان خرید و فروش اینترنتی سفارشات. بازار معمولی امروز با تطبیق سفارشات برای خرید و فروش یک سهام یا سایر دارایی به طور مداوم کار می کند. برای مثال ، هنگامی که یک معامله گر درخواست درخواست خرید یک سهم اپل را با یک قیمت خاص ارائه می دهد ، مبادله آن را بلافاصله با هم مقایسه می کند ، اگر پیشنهاد دیگری از سوی فروشنده برای فروش با قیمت مشابه یا کمتر ارائه شود. این فوری بودن چیزی است که اجازه می دهد تا یک معامله گر که بتواند به اطلاعات جدیدتری واکنش نشان دهد (مثلا اخبار مربوط به آخرین آیفون) برای سود رقابت کند.

از سوی دیگر ، در یک بازار تماس متداول ، سفارشات خرید و فروش با فواصل ثابت (مانند یک بار در هر ثانیه) همسان می شوند. بنابراین خریدار اپل ما با اطلاع از انتشار یک پیشرفت بزرگ در آی فون قادر نخواهد بود به پرش بر روی رقبا ، زیرا سفارش او را به سرعت در معاملات نکردن ، دادن زمان برای دیگران به "عقب نشینی". با حصول اطمینان از اینکه سرعت به طور قطعی غالب نیست ، انگیزه برای برش میلی ثانیه و میکروسکست ها تقریبا از بین می رود. سفارشات درون محدوده رقابت به جای قیمت بر اساس قیمت ، منجر به مجموعه ای معامله الگوریتمی در عمل کارآمد تر از معاملات می شود.

رگولاتورها متوجه شده اند. اریک اسنایدرمن ، دادستان کل نیویورک ، به طور عمومی بازار تلفن مکرر را که به عنوان یک حراج دسته ای مکرر نیز شناخته می شود ، به حوزه بازی معروف اعلام کرده است. و مری جویایت ، رئیس صندوق بین المللی پول ، گفت که می تواند به مقابله با مشکلات تجارت الگوریتم کمک کند. با این حال ، در حال حاضر هیچ بورس اوراق بهادار به عنوان یک بازار آنلاین تماس مکرر کامل تماس ندارد. یک مانع عمده برای تصویب ، درک است: دیدگاه سریعتر همیشه بهتر است. یکی دیگر از مشکلاتی که بعضی از آنها مطرح کرده این است که تنها در صورتی قابل قبول خواهد بود که همه مبادلات به طور همزمان روش را اتخاذ کنند ، زیرا در غیر این صورت معامله گران همیشه محل برگزاری را انتخاب می کنند که سریع ترین راه را ارائه می دهد. اما آیا این درست است؟ با توجه به گزینه معاملاتی در بازار مستمر یا بازار تماس های مکرر ، کدام سرمایه گذاران ترجیح می دهند؟ یا ، با توجه به استعاره اکولوژی ما ، آیا آنها به زیستگاه جدیدی که در فواصل زمانی گسسته فعالیت می کنند یا در دامنه های سنتی سنتی باقی می مانند؟

سایه سنگین سرخط‌زن‌ها بر معاملات بورسی

سایه سنگین سرخط‌زن‌ها بر معاملات بورسی

تحلیلگر بازار سرمایه با بیان اینکه معاملات الگوریتمی از سوی دارندگان مجوز رسمی برای این فعالیت متوقف شده ، گفت: افرادی که برای استفاده از این ابزار مجوز ندارند، همچنان در حال فعالیت هستند.

مهدی ساسانی در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص رِنج کشی‌های منفی در قالب معاملات الگوریتمی گفت: معاملات الگوریتمی و ربات‌ها ابزارهایی هستند که از سوی برنامه نویسان می‌توانند به کمک معامله‌گران بیایند و در حوزه بازار سرمایه مؤثر واقع شوند؛ این در حالی است که استفاده از ربات‌ها و معاملات الگوریتمی ذاتاً اقدام بدی نیست و ابزاری مدرن است که می‌تواند سرعت عمل در معاملات را بالا برده و هزینه‌های انسانی را کمتر معامله الگوریتمی در عمل کند؛ ولی به هر حال استفاده از ابزارهای درست با روش نادرست بورس را دچار مشکل خواهد کرد.

وی افزود: در واقع، در کل دنیا ربات‌ها طراحی شده تا فرمانی را دریافت کرده و دستورات را اجرا کنند؛ پس هر دستوری را می‌توان به الگوریتم داد و از آن هدایت امور را درخواست کرد؛ اما امسال به دلیل استفاده نادرست از این ابزارها، اتفاقاتی در بازار سهام رخ داده که اتهام آن به سمت ربات‌ها رفته است؛ در حالی که مقصر اتفاقات اخیر بازار سرمایه ربات‌ها نیستند؛ بلکه افرادی هستند که از ربات‌ها استفاده می‌کنند.

برخی معامله گران، ربات‌ها را بر روی ۲۰ سهم بزرگ و مختلف فعال نگاه می‌دارند و گاهی به ربات دستور می‌دهند که برای یک نماد، با قیمت پایین خرید انجام داده یا با قیمت بالا عرضه کند تا سهامداران را برای خرید یا فروش سهام به اشتباه بیندازند

ساسانی توضیح داد: برخی معامله گران، ربات‌ها را بر روی ۲۰ سهم بزرگ و مختلف فعال نگاه می‌دارند و گاهی به ربات دستور می‌دهند که برای یک نماد، با قیمت پایین خرید انجام داده یا با قیمت بالا عرضه کند که معمولاً اتفاقات ناگواری در بازار سرمایه رخ می‌دهد؛ در حال حاضر، در خرید و فروش‌ها ناگهان شاهد این هستیم که در زمان واحد، چند نماد با هم عرضه می‌شوند یا چند نماد با هم به سمت بالا خریداری می‌شوند و به اصطلاح، رنج کشی می‌شود؛ با توجه به اینکه نیروی انسانی، سرعت عمل بالا ندارد که این حجم از درخواست خرید یا فروش را وارد سیستم کند، این کار با استفاده از ربات‌ها انجام می‌شود؛ مشکل آنجایی ظاهر می‌شود که از ربات‌ها و معاملات الگوریتمی معامله الگوریتمی در عمل در راستای مقاصد نادرست استفاده می‌شود تا هیجان منفی را به بازار القا کنند مثلاً از ربات‌ها خواسته می‌شود درخواست سنگین فروش را وارد سیستم کرده و این ذهنیت را به سهامدار بدهند که یک سمت منفی می‌شود تا با این القای منفی، سهامدار را به سمت تصمیم اشتباه برای خرید یا فروش سهم هدایت کنند.

معاملات الگوریتمی در حال حاضر در بازار سرمایه برای کسانی که مجوز اینگونه معاملات را دارند ممنوع است؛ عمده معاملات الگوریتمی را در حال حاضر افرادی انجام می‌دهند که فاقد مجوز هستند و تلاش دارند که با این گونه معاملات و با استفاده از ربات‌ها، معاملات بازار را دچار مشکل کنند

وی اظهار داشت: در حال حاضر، معاملات الگوریتمی در بازار سرمایه ممنوع است؛ ولی عجیب است که این معاملات برای افرادی ممنوع شده است که به صورت رسمی، اجرای عملیات معاملات الگوریتمی را به ثبت رسانده و مجوزهای لازم را دریافت کرده‌اند، در حالی که عمده معاملات الگوریتمی را در حال حاضر افرادی انجام می‌دهند که فاقد مجوز هستند و تلاش دارند که با معاملات الگوریتمی و با استفاده از ربات‌ها، معاملات بازار را دچار مشکل کنند.

این تحلیلگر بازار سرمایه خاطرنشان کرد: شرکت‌هایی که در حوزه معاملات الگوریتمی مجوز دارند، کار را انجام می‌دهند؛ اما آنها محدود شده‌اند؛ در حالی که اکنون نیز ربات‌های سرخط زن داریم که آنلاین فعالیت می‌کنند و این ربات‌ها دستور می‌گیرند که معاملات سفارشی و شرطی را به سرانجام برسانند.

سازمان بورس باید نقدشوندگی بازار را افزایش دهد؛ ضمن اینکه باید نظارت به گونه‌ای باشد که سرخط زدن برای صف خرید و فروش حذف شود

وی در خصوص شیوه اجرای معاملات الگوریتمی در سایر بورس‌های دنیا خاطرنشان معامله الگوریتمی در عمل کرد: موضوعی که در بازار سرمایه ایران وجود ندارد و در بازارهای جهانی به کار گرفته می‌شود؛ باز بودن دامنه نوسان است؛ البته باید به این نکته توجه داشت که بازارهای جهانی نسبت به عمق بازار بورس ایران عمق بیشتری دارد و استفاده از این ابزارها به عنوان آپشن صورت می‌گیرد؛ ولی در بازار بسته‌ای مثل بورس ایران، ربات و الگوریتم خوب است ولی فردی که دستور وارد می‌کند؛ اگر تفکرات خوبی نداشته باشد، ربات را به ابزاری مخرب برای بازار سرمایه تبدیل می‌کند.

به گفته ساسانی، بازار سرمایه ایران یک بازار محدود با یک سری قواعد محدود به خود مثل صف فروش و خرید و دامنه نوسان است؛ بنابراین وقتی که این ربات‌ها، هیجان را تزریق کرده و افراد را به سمت خرید یا فروش و تشکیل صف تشویق می‌کنند، برای بازار بد است؛ در حالی که در بازارهای دیگر استفاده‌های خوبی از ابزارهایی همچون معاملات الگوریتمی می‌شود؛ اما عمق بازار ما با عمق بازارهای جهانی یکی نیست.

وی اظهار داشت: سازمان بورس باید نقدشوندگی بازار را افزایش دهد تا به سمت متعادل شدن سهام برویم. و از نقش مثبت معاملات الگوریتمی نباید چشم‌پوشی شود؛ چراکه اگر الگوریتم روی سهام فعال شود و در اختیار بازارگردان قرار بگیرد، به نقدشوندگی و متعادل سازی بازار کمک می‌کند و بازارگردانی با هیجان کمتری صورت می‌گیرد؛ در این راستا انتظار می‌رود که نظارت لازم از سوی سیاستگذار صورت بگیرد و سرخط زدن برای صف خرید و فروش حذف شود.

معاملات الگوریتمی در بورس چگونه انجام می‌شود؟

معاملات الگوریتمی

معاملات الگوریتمی همان‌گونه که از نامش پیداست بر اساس الگوریتم‌هایی انجام می‌شود که مخصوص کامپیوتر نوشته شده است . پیش از این‌که به این معاملات بپردازیم بهتر است ابتدا کمی با انتخاب استراتژی معاملاتی آشنا شویم. چرا که این امر برای سهام‌داران حرفه‌ای بسیار حائز اهمیت است. معامله‌گران می‌توانند سبد سهام خود را بر اساس همین استراتژی مدیریت کنند. انتخاب استراتژی صحیح باعث می‌شود که سهام‌داران دیدی وسیع به اتفاقات و وقایع داشته باشند. در نتیجه می‌توانند در شرایط نامطلوب احساسات و هیجانات خود را کنترل کنند؛ چرا که مبنای تحلیل و تصمیم‌های آنان همین استراتژی‌هاست.

اما گام اول در تعیین استراتژی معاملاتی تدوین آن است. هرچند نحوه اجرای آن می‌تواند اثر نهایی را مشخص کند. آن دسته از افرادی که درک و بینش صحیحی از بازار دارند، می‌توانند در اجرای استراتژی‌های خود از معاملات الگوریتمی استفاده کنند. به این ترتیب فرصت‌های مطلوبی را برای معامله به دست خواهند آورد. اما ابتدا بهتر است به مفهوم دو اصلاح «استراتژی معاملاتی» و «معاملات الگوریتمی» بپردازیم. در ادامه نیز به نحوه استفاده از آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

تعریف استراتژی معاملاتی

پیش از این‌که به تعریف معاملات الگوریتمی بپردازیم، بد نیست که ابتدا کمی با مبحث استراتژی‌های معاملاتی آشنا شویم. استراتژی معاملاتی به معنی انتخاب یک روش و رویکرد مشخص است که معاملات بر اساس آن انجام می‌شوند. در تدوین چنین برنامه‌ای باید به میزان ریسک‌پذیری، مدت و اهداف سرمایه‌گذاری و مواردی از این دست توجه شود. شاید گمان کنید که چنین طرح و برنامه‌ای تنها به بازار بورس مربوط است. اما در بازارهای ارز دیجیتال و بازارهای جهانی نظیر فارکس نیز افراد برای مدیریت دارایی‌های خود برنامه‌های مشخصی دارند. در بازار بورس و اوراق بهادار برای تعیین استراتژی معمولا بر مبنای تحلیل تکنیکال یا تحلیل بنیادی عمل می‌کنند. هر چند بهترین حالت شیوه‌ای است که در آن هر دو تحلیل‌ مذکور در نظر گرفته شود. در ادامه می‌توانید نظرات و استدلال‌های طرفداران این دو شیوه تحلیل را در خصوص استراتژی مطالعه کنید.

برای مطالعه بیشتر

نظر تحلیل‌گران بنیادی

تحلیل‌گران بنیادی معتقدند که با گذشت زمان سهم ارزش واقعی خود را باز خواهد یافت و در بلندمدت نوسان قیمت نمی‌تواند تاثیر زیادی بر سهم بگذارد. بر همین اساس تحلیل‌گران بنیادی دیدی بلندمدت را در خرید و فروش سهام دارند.

نظر تحلیل‌گران تکنیکال

در سوی دیگر تحلیل‌گران تکنیکال قرار دارند. این دسته از تحلیل‌گران معتقدند که قیمت آینه تمام‌نمای اطلاعات سهم است. یعنی هر اتفاقی که در سهم افتاده باشد، اثر خود را در قیمت نشان می‌دهد. در تحلیل تکنیکال از اندیکاتورها و نمودار‌هایی که به قیمت و حجم معاملات وابسته هستند، استفاده می‌شود. به این ترتیب می‌توان فرصت‌های کسب سود را یافت. هم‌چنین می‌توان تغییر قیمت و یا برگشت آن را پیش‌بینی کرد. بر اساس نتایج به دست آمده از این بررسی‌ها، افراد می‌توانند استراتژی معاملاتی متفاوتی (مثلا کوتاه‌مدت یا میان‌مدت) را برگزینند.

به همین ترتیب جمع‌آوری اطلاعات خود مبنای یک برنامه‌ریزی صحیح است. پردازش اطلاعات به کمک شیوه‌های تحلیلی مختلفی انجام می‌شود. در نهایت خروجی این تحلیل‌ها ما را در انتخاب استراتژی معاملاتی راهنمایی می‌کند. البته می‌توان ساعت‌ها در خصوص انتخاب استراتژی صحبت کرد و تنها در چند خط حق مطلب ادا نخواهد شد. اکنون که با مفهوم و اهمیت انتخاب استراتژی معاملاتی آشنا شدیم، می‌توانیم به مبحث اصلی یعنی معاملات الگوریتمی بازگردیم.

معاملات الگوریتمی به چه معناست؟

تعیین استراتژی معاملاتی برای استفاده از معاملات الگوریتمی

معاملات الگوریتمی شیوه‌ای است که در آن نحوه انجام معاملات بر اساس یک الگوریتم صورت می‌گیرد. این معاملات با کمک کامپیوتر به صورت خودکار یا نیمه‌خودکار انجام می‌شوند. مبنای عمل کامپیوتر نیز الگوریتمی است که توسط انسان نوشته شده است. در این روش افراد پس از تعیین استراتژی خود برنامه را تعریف می‌کنند. سپس ربات بر اساس الگوی تعریف‌شده فرصت‌های معاملاتی مناسب را جستجو می‌کند و در زمان بسیار کوتاهی اقدام به انجام معامله می‌کند.

همان‌گونه که تاکنون بیان شد، برای این‌که بتوانیم از معاملات الگوریتمی استفاده کنیم، باید استراتژی مشخصی داشته باشیم. هم‌چنین تسلط به بازار نیز در این خصوص الزامی است. در صورت عدم وجود این موارد نمی‌توان برنامه‌ای مشخص را به ربات داد. البته برای استفاده از ابزارهایی که مخصوص معاملات الگوریتمی هستند، نیازمند تسلط به زبان برنامه‌نویسی هستید. هم‌چنین نرم‌افزارهایی به صورت آماده برای این کار نیز وجود دارند. افزون بر این موارد باید سخت‌افزار مناسبی را برای اجرا و آزمون برنامه در اختیار داشته باشید.

در یک الگوریتم تمامی دستورات قدم به قدم و مرحله به مرحله انجام می‌شوند. به عبارت دیگر این شما هستید که اقدامات کامپیوتر را مشخص می‌کنید. کامپیوتر به خودی خود قدرت درک و فهم ندارد و به کمک ذهن بشر تغذیه می‌شود. اما دقت انجام دستورات در کامپیوتر بسیار بالاست. بر این اساس شما نمی‌توانید از یک کامپیوتر انتظار داشته باشید که بازار را تحلیل کند؛ بلکه تنها می‌توانید خوراک لازم را برای انجام دستورات به کامپیوتر بدهید. کامپیوتر می‌تواند ایفاگر برنامه‌ای باشد که انسان در اختیارش گذاشته است. ما سرعت و دقت کامپیوتر را نداریم و در این خصوص به یک کامپیوتر نیازمندیم.

نحوه استفاده از معاملات الگوریتمی

استفاده از این روش هم‌اکنون در بورس ایران مجاز نیست. البته تا چند وقت پیش می‌توانستیم از معاملات الگوریتمی استفاده کنیم. اما این اتفاق در یک بازه زمانی منجر به از بین رفتن تعادل بازار شد. در واقع میزان عرضه و تقاضا نامتعادل شد و پس از آن سازمان بورس و اوراق بهادار از طریق ابلاغیه‌ای اعلام کرد که استفاده از الگوهای الگوریتمی در بازار بورس و فرابورس برای تمامی سهام‌داران حقیقی و حقوقی ممنوع است.

از آن‌جا که در سراسر جهان معاملات به سمتی می‌روند که از الگوریتم‌ها استفاده می‌کنند و هم‌چنین شرکت‌های فراوانی نیز در داخل کشور در حال فعالیت بر روی ابزارهای معاملات الگوریتمی هستند، احتمال می‌رود که تا چند وقت دیگر قوانین جدیدی برای استفاده از ربات‌ها تصویب شود و این روش مجددا مجاز شود.

برای بهره‌گیری از این شیوه ابتدا لازم است که برنامه مورد نظر را بر اساس استراتژی معاملاتی خود پیاده کنید. زمانی که الگوریتم را برای ربات تعریف می‌کنید، مرحله تست آغاز می‌شود. به این ترتیب قادر خواهید بود تا ایرادها و خطاهای موجود را کشف و رفع کنید. در مراحل نخست تست، معمولا خطاهایی یافت می‌شود. پس توقع نداشته باشید که از همان معامله الگوریتمی در عمل آغاز برنامه به صورت کامل و بدون هیچ ایرادی اجرا شود. باز هم یادآوری می‌کنیم که وظیفه ربات تنها اجرای دقیق و سریع فرامین است. چنان‌چه خطایی در الگوی شما وجود داشته باشد، کامپیوتر از توانایی لازم برای برطرف کردن خطا برخوردار نیست. به همین دلیل است که باید سعی کنید تمام جوانب را هنگام پیاده‌سازی الگوریتم در نظر بگیرید.

بهینه‌سازی الگوریتم

بعد از مرحله تست و یافتن خطا می‌توانید کار خود را آغاز کنید. در این مرحله باید بازه‌های زمانی را مشخص کنید. سپس در این بازه‌ها نتایج حاصل را با یک‌دیگر مقایسه کنید. از آن‌جا که الگو بر اساس شرایط خاصی از وضعیت بازار تعریف و پیاده‌سازی می‌شود، نباید انتظار داشت که الگوریتم تعریف‌شده برای ربات همیشه منجر به کسب بهترین نتایج شود. چرا که ممکن است شرایط فعلی بازار با آن‌چه که در الگوریتم در نظر گرفته شده است، متفاوت باشد. از همین رو باید دو مورد مهم را در هنگام طراحی الگوریتم در نظر بگیرید:

  1. بررسی خروجی‌های مختلف در بازه‌های زمانی معین و سپس بهینه‌سازی الگوریتم بر اساس نتایج‌ به دست آمده
  2. بهینه‌سازی الگوریتم با توجه به رفتار و شرایط فعلی بازار

اگر به این دو عامل به صورت مستمر توجه کنید، می‌توانید روشی سودمند و مناسب را برای معاملات خود بیابید.

بررسی مزایا و معایب معاملات الگوریتمی

همانند سایر روش‌های معاملاتی، این روش نیز مزایا و معایبی دارد. معامله‌گران می‌توانند با آگاهی از این موارد در استفاده یا عدم استفاده از معاملات الگوریتمی تصمیم‌گیری کنند. اگر بخواهیم به برخی از مهم‌ترین مزایای این روش اشاره کنیم، می‌توانیم از موارد زیر نام ببریم.

مزایای معاملات الگوریتمی

  • پس از پیاده‌سازی استراتژی معاملاتی می‌توان آن را تست کرد؛‌ در نتیجه می‌توان بازخورد را بررسی کرد و در صورت نیاز آن را بهبود بخشید.
  • در مراحل پیش‌تست می‌توان سود و ضرر احتمالی را مشخص کرد. به همین ترتیب می‌توان با انجام برخی تغییرات و بهینه‌سازی‌ها میزان ریسک را کم کرد.
  • به کمک این روش می‌توان سرعت و دقت بالایی را در انجام معاملات به کار گرفت.
  • از آن‌جا که معاملات الگوریتمی توسط کامپیوتر انجام می‌شوند، احساسات و هیجانات انسانی در این امر نقشی ندارند.
  • سهام مورد نظر را می‌توان به این طریق در مدت بسیار کوتاهی پیدا کرد.
  • با استفاده از این شیوه می‌توان مقادیر زیادی از اطلاعات را در زمانی معامله الگوریتمی در عمل کوتاه و به طرق مختلف تحلیل کرد.
  • کامپیوتر بر خلاف انسان خسته نمی‌شود و دچار خطای دید نخواهد شد. این مورد خود عاملی مثبت و تاثیرگذار است.

معایب معاملات الگوریتمی

درست است که معاملات الگوریتمی مزایای فراوانی دارد و در سراسر جهان از آن بهره می‌گیرند اما نمی‌توان از معایب آن غافل بود و چشم بر روی آن‌ها بست. در ادامه می‌توانید چند نمونه از معایب این شیوه را مطالعه کنید:

  • تسلط بر بازار سرمایه و آشنایی نسبی با کد‌نویسی یا دانش بهره‌گیری از نرم‌افزارهای آماده لازمه استفاده از معاملات الگوریتمی است. افراد مبتدی هرگز نمی‌توانند از چنین شیوه‌ای استفاده کنند. تنها زمانی می‌توان این روش را به کار برد که علاوه بر مواردی که بیان شد، فرد قادر به پیاده‌سازی و تعیین استراتژی معاملاتی مخصوص خود باشد.
  • اگر در امر سرمایه‌گذاری بسیار ماهر و حرفه‌ای باشید، باز هم ممکن است نتوانید استراتژی خود را آن‌طور که باید و شاید به ربات منتقل کنید. در این صورت نتایجی که کسب می‌کنید با نتایج موردنظر شما متفاوت خواهد بود. پس برای استفاده از معاملات الگوریتمی هم باید به دانش کامپیوتری مسلط باشید و هم به شناخت و درک درستی از بازار سرمایه رسیده باشید.
  • این شیوه معاملاتی نیازمند بستر سخت‌افزاری مناسب است. بدون اینترنت و سخت‌افزار مناسب هرگز نمی‌توانید استراتژی معاملاتی خود را به ربات بدهید. دقت کنید که اطلاعات بازار در برنامه به صورت لحظه‌ای آپدیت می‌شوند و بر همین اساس معاملات انجام خواهند شد. حال اگر اتصال اینترنت قطع شود و یا سخت‌افزار مناسب نباشد (نبود رم کافی، مشکلات مربوط به CPU، حافظه، کش و …) اطلاعات با تاخیر در الگوریتم بارگذاری می‌شوند. در نهایت نتیجه‌ای که دریافت می‌کنید، آن چیزی نیست که انتظارش را داشته‌اید.
  • برخی گمان می‌کنند که در صورت استفاده از معاملات الگوریتمی، دیگر نیازی به رصد کردن بازار و تحلیل وجود ندارد. چنین دیدگاهی از پایه اشتباه است. شما در هر حال باید نتایج و بازخورد الگوریتم را بررسی کنید و هر کجا که لازم بود اصلاحات را به منظور بهینه‌سازی برنامه خود انجام دهید.

معاملات الگوریتمی در یک نگاه

آن‌چه در این مطلب بیان شد، نشان می‌دهد که معاملات الگوریتمی به صورت خودکار یا نیمه‌خودکار انجام می‌شوند. اگر می‌خواهید این شیوه را در معاملات خود به کار بندید، نیازمند سخت‌افزار و نرم‌افزار مناسب هستید. افزون بر این موارد باید تخصص و تجربه کافی را در بازار بورس داشته باشید. چرا که ابتدا باید استراتژی معاملاتی خود را مشخص کنید. در غیر این‌صورت نتایج مطلوبی کسب نخواهید کرد.

این شیوه مخصوص افراد حرفه‌ای و مجرب است و افراد تازه‌وارد به بورس نمی‌توانند از آن بهره ببرند. در تمام جهان از این روش استفاده می‌شود و می‌توان این‌گونه ادعا کرد که در تمام معاملاتی که در حجم‌های بالا انجام می‌شوند، ربات‌ها دخیل هستند. تکنولوژی روزبه‌روز در حال پیشرفت است و تحلیل‌گران و برنامه‌نویسان بر روی هوشمندسازی برنامه‌های معاملات الگوریتمی متمرکز شده‌اند.

به طور کلی نباید فراموش کنید که در صورت اجرا و عملکرد صحیح الگوریتم، سرعت و دقت بالای موجود در این روش سودهای کلانی را روانه جیب شما می‌کند؛‌ اما اگر الگوریتم نوشته شده نامناسب باشد، همین سرعت بالا می‌تواند ضررهای هنگفتی را نیز به شما وارد کند و مانع از این امر شود که معاملات‌تان به سود بینجامد. در نهایت می‌توان گفت که مفید بودن این روش تا حد زیادی به میزان دانش شما بستگی دارد.

در بورس ایران نیز تا چند وقت پیش استفاده از این شیوه‌ها مجاز بود اما اکنون عملی غیرقانونی به شمار می‌رود. باید منتظر ماند و دید آیا در آینده قوانین جدیدی وضع می‌شود تا بتوان بر اساس آن‌ها از معاملات الگوریتمی استفاده کرد یا خیر.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.